Aphex Twin—Collapse EP

APHEX TWIN — Collapse EP (WARP cd)

Auteurtechno noemde Omar Muñoz Cremers onlangs de muziek van Aphex Twin. En dat lijkt me een heel adequate omschrijving. Daarvan geeft deze nieuwe EP heel beknopt (5 nummers op de CD, 4 op de 12″) een mooie capsule résumé. Ik was in de 90s nooit een rabiate fan van Aphex Twin, wel zijn vroege ambient werk—beide geniale Selected Ambient comps en het Polygon Window album—maar Richard D. James Album was niet echt aan mij besteed, noch de Come To Daddy en Windowlicker EPs, hoe geniaal en transgressief die in popcultureel opzicht ook waren. Jungle en drum (of beter: drill) ‘n’ bass was niet zo mijn ding (in de tussentijd heb ik die platen wel leren herwaarderen).

Om een of andere contingente reden (ik woonde precies twee jaar in Londen toen die in oktober 2001 uitkwam) pikte ik Drukqs wel meteen op, niettegenstaande negatieve kritieken, die ik nooit echt begrepen heb—ik vond en vind het een mooi album. Het is dus ook niet de jungle-invloed per se die mij in de post-ambient Aphex Twin platen in eerste instantie niet overtuigde. De lengte van Drukqs, vaak een kritiekpunt, vond ik overigens juist een pluspunt.

Maar pas met Syro van 4 jaar terug was ik volledig overstag. Zoals Cremers suggereert, beheerst James hier zijn instrumentarium volledig: de souplesse van de beat-ologie en de integratie met de expressie van de synths is vervolmaakt. Het is niet meer muziek op een al dan niet op hol geslagen beat, of muziek als een op hol geslagen beat: op Syro en nu ook op de Collapse EP weet Aphex Twin een synthese van ritme en melodie te verwezenlijken die de techno doet aanvoelen als natuurlijk, als menselijk: Organic Techno. De mooie hoes en video bevestigen dat.

Je zou kunnen zeggen dat Aphex Twin niks nieuws meer doet (het verkwikkelijke experiment op de Computer Controlled Acoustic Instruments EP uit 2015 daargelaten), maar dat verloochent het auteurselement, waarvan de hippe nu-electronica  van de new kids on the block nog geen (en misschien nooit) blijk kan geven, iets wat je pas gaandeweg, in het verloop van een œuvre, leert ontwikkelen (als je tenminste niet in het zog van de hype na een door Boomkat hipsters geplugt hitalbum snel weer wegzinkt). Van Aphex Twin hoeven we nu alleen nog maar zuivere doorwrochte ambachtelijkheid te verwachten en dat is goed.