Rewind 2018: de lijstjes

Begin 2018 ondernam ik een poging om, in relatie tot de top-10 in de jaarlijkse Rewind van het Engelse muziektijdschrift The Wire, per jaar een keur aan voortreffelijke albums die in het huidige decennium tot nu toe zijn verschenen, onder de loep te nemen—geheel subjectief uiteraard. Dat is me maar gedeeltelijk gelukt, namelijk voor de jaren 2010, 2011, 2012 en 2013. Harry Prenger en ik schreven ook nog een stuk over een voor ons belangrijk album in het jaar 2015. Dat ging gepaard met de lijsten van een aantal mensen voor de desbetreffende jaren (die in mijn geval nu her en der anders zijn uitgevallen)—alsmede een paar korte essays voor 2011, 2012 en 2013 van respectievelijk Omar Muñoz Cremers (Re:ECM), Jesse Burkunk (Dependent and Happy), Arnth van Tuinen (The Terror) en Fons Moers (This Time Last Year). Datzelfde gold voor 2014, 2016 en 2017, alleen dan zonder verklarende tekst. Hieronder nu een verzameling lijstjes voor 2018 van een aantal mensen die merendeels ook aan die vorige lijsten deelnamen (de meeste werden via twitter dan wel op blogs gedeeld, sommige waren gevraagd).

Reissues en compilaties zijn niet meegenomen. De nummering van 1 tot 10 wil niet per se, voor iedere bijdrager, zeggen dat nr 1 ook belangrijker of beter was dan nr 2 etc. Gert Verbeek en Matthijs Kouw hebben bijvoorbeeld een alfabetische lijst geleverd. Het is relatief makkelijk om je meest favoriete plaat van het jaar te benoemen, maar de volgorde van de overige 9 is natuurlijk vrij arbitrair. Het is vaak moeilijker om te bepalen welke in de 10 beste komen, en welke net buiten de boot vallen. Het blijft ook maar een spel.

Ik heb mijn eigen keuzes voor compositie/klassieke muziek uit mijn lijst weggelaten. Daar zijn twee hoofdredenen voor, de een pragmatisch, de andere een ideologische. Dat namelijk niet te doen zou een geflatteerd beeld geven, aangezien mijn lijst dan waarschijnlijk overwegend ‘klassiek’ zou zijn, en dan kan ik net zo goed gescheiden lijstjes maken (zie voor mijn keuzes voor ‘klassiek/compositie’ hier). Ten tweede is voor mij ‘klassiek/compositie’ alles waar een onderscheid tussen componist en interpreet bestaat en dus tussen compositie—die in een al dan niet gepubliceerde partituur of instructie gestalte krijgt—en opname (een nieuwe cd betekent dus niet dat de compositie nieuw is). Al het andere is dan per definitie niet klassiek/compositie (strikt genomen).

Ik durf te beweren dat, ofschoon statistisch niet belangwekkend (want te weinig deelnemers), de 18-tal onderstaande persoonlijke lijstjes een getrouwer beeld geven van de variëteit aan echt goede muziek die het afgelopen jaar uitkwam, dan je kunt verwachten op grond van de grote lijsten zoals die van OOR of Pitchfork of de zgn. hippe lijsten van bijvoorbeeld Fact Magazine of Tiny Mix Tapes, die een soort verborgen marketing-machine voor third rate R&B lijken te zijn geworden. Daar gaat het veelal om het hipness-quotiënt, niet om goede muziek.

De meest op waarde geschatte albums van 2018 waren de volgende: De lijst van The Wire buiten beschouwing latend zien we dat GAS 5 keer wordt genoemd (3 keer minder dan Narkopop vorig jaar met 19 bijdragers, maar toch), The Ex 4 keer, Low, The Avonden, Julia Holter, Vril, Ross From Friends en Autechre ieder 3 keer, en Daniel Avery, Skee Mask, Isolation Berlin, Gaika, Space Afrika, Idles, Sleep, Puce Mary, Anna von Hauswolff, Gábor Lázár, Lewsberg en Sly & Robbie meet Nils Petter Molvær ieder 2 keer. Stuk voor stuk allemaal voortreffelijke platen. Autechre zou op z’n minst nog 1 keer méér genoemd hebben kunnen worden, ware het niet dat ik op het laatste moment besloot mijn rabiate fandom (sinds de release van Incunabula in 1993!) even opzij te zetten en ‘m uit de top-10 te gooien ten faveure van nieuwer werk. NTS Sessions is natuurlijk een monster van een meesterwerk. Over Low’s Double Negative, een geliefde plaat onder veel scribenten, had ik zelf in eerste instantie zo mijn twijfels—vanwege de productie, denk ik, die op het eerste gehoor imponeerde maar snel gratuit aanvoelde. Ik ken hun vroege werk vrij goed (tot en met The Great Destroyer, uit 2004), daarna niet meer gevolgd. Maar ik ga Double Negative nog een kans geven. In ieder geval is Rausch van GAS, net als vorig jaar, duidelijk favoriet—ongetwijfeld zal de plaat bij velen (zoals bij mijzelf) net buiten de top-10 zijn gevallen. Dat maakt een gigantisch verschil met The Wire en andere lijsten: Alléén Tiny Mix Tapes noemde ‘m (op #46 in hun top-50). Eerlijkheidshalve: ook Narkopop scoorde niet veel beter in de lijsten. Waarschijnlijk is GAS niet hip genoeg meer, terwijl je zou kunnen beweren dat beide platen toch duidelijk de overtreffende trap, en daarmee een vernieuwende extrapolatie van de vroegere GAS-sound, waren. Maar ja, muzikale brille telt niet altijd.

Andere noemenswaardige platen uit onderstaande lijstjes zijn—vind ik zelf (veel van de rest ken ik niet of niet goed)—Martyn’s nieuwe Voids, de hiphop/electronica-plaat Terminal van Zuli, Veteran van rapper JPEGMAFIA, Sujud van het Indonesische Senyawa, You Fucken Sucker van Paul de Jong (ex-The Books), Yo La Tengo’s magistrale late-night-guitarpop op There’s A Riot Going On, Meat Beat Manifesto’s Impossible Star (niks nieuws, wél lekker), de topplaat van ouwe rotten Cypress Hill en het overrompelende debuutalbum van techno-grossier Ancient Methods, de fijne techno van The Empire Line, de heerlijk primitieve en karakteristiek Australische guitar rock van Tropical Fuck Storm, Jóhann Jóhannson’s high-impact soundtrack Mandy (zijn laatste werk), de perfecte pop van Field Music, Masayuki Imanishi met het speels-electro-akoestische Worn Tape, Kassel Jaeger’s tribuut aan Éliane Radigue op de cassette-only Retroactions, het altijd-leverende, maar onvolprezen Portugese Haarvöl met The Oblivion’s Wordless Knot, Thom Yorke’s verrassend sterke debuut als soundtrack componist (Suspiria), en Young Echo’s sprawling (tr)(h)iphop-classic-in-wording. Gerald Donald leverde met Dopplereffekt (niet genoemd hier) en Xor Gate’s Conic Sections dit jaar weer genoeg voer voor electro-fans. Mooie experimentele platen waren er verder van Kevin Drumm (Inexplicable Hours) en MoE/Marhaug met noise par excellence op de cd Capsaicin.

Ook blij te zien dat de Londense (specifiek Zuid-Londense) underground is vertegenwoordigd met, naast de mix-cd van Kode9 & Burial, de uitmuntende platen van Gaika en Farai, waarop de invloed van de Caribisch/Afrikaanse diaspora goed te horen is. 2018 was ook het jaar van een enorme hoeveelheid extreem goede platen in de hoek van dance, techno en electronica (in de meer strikte zin van het woord: niet alle electronische muziek is electronica). Ik stelde een lijst samen van 25 albums die ik zelf erg goed vond. Daar hoorde zeker Skee Mask’s Compro bij, Jesse Burkunks nummer 1, een voortreffelijke breakbeat-plaat met experimentele ambient-kantjes (ik schreef er wat over), alsook Roel Janssen’s nummer 1, Daniel Avery’s magistrale tweede LP, en de ronduit experimentele nieuweling van beatoloog Ital Tek. Voor meer platen uit die hoek zie ook in het bijzonder de lijstjes hieronder van Bram Okkerman, Omar Muñoz Cremers, Jesse Burkunk en Roel Janssen. Luister ook naar het mooie Wanderland van het Heerlense seeyousoon, dat Theo Ploeg, die de plaat in zijn eindlijst opnam, onlangs omschreef als de soundtrack voor de anti-stad.

Verder zou ik nog willen noemen: Nadine Byrne’s Dreaming Remembering, Toshimaru Nakamura’s Re-Verbed NIMB#9, Saturn and the Sun’s In Love With The Extreme, KTL’s The Pyre: Versions Distilled to Stereo, Mating Surfaces van Lithics, Matthijs Kouw’s Obscurum per obscurius, The Lotus Eaters’s Desatura, Recondite’s Daemmerlicht, She Spread Sorrow’s Midori, Aphex Twin’s verplichte nieuwe Collapse EP , Mark Van Hoen’s Invisible Threads, I-LP-ON met een eerbetoon aan Pan Sonic, en last but not least Animal Collective’s uiterst fijne, maar redelijk onopgemerkte (onhippe!) Tangerine Reef.

Kijk op de websites van de verschillende bijdragers voor platen die buiten hun Top-10 vielen, en luister in het bijzonder ook naar de eindejaarsuitzendingen (a.s. zondag het tweede deel) van Bob Rusche’s X-Rated en Roel Janssen’s Space Exposure, die respectievelijk hun 25 en 20 beste albums van het jaar presente(e)r(d)en.

Voor nog meer mooie jaarlijstjes zie de jaarlijks terugkerende Nieuwjaarslijstjes van Harry Prenger op ZwartGoud (vier van de onderstaande lijstjes zijn daar ook terug te vinden).

Platen met een ° komen ook voor in de Wire Top-50; je ziet dat de overlap met die lijst relatief gering is. De links verwijzen naar korte of langere recensies die ik over de betreffende platen geschreven heb. Over mijn eigen nummer 1 van het jaar, Puce Mary’s magistrale en misschien wel beste plaat in haar œuvre tot nu toe, zal ik in een uitgebreidere recensie later deze maand nog komen te spreken. En dan is het Schluß met 2018.


The Wire

  1. Sons of Kemet — Your Queen is a Reptile
  2. Zuli — Terminal
  3. Ben LaMar Gay — Downtown Castles Can Never Block the Sun
  4. Guttersnipe — My Mother The Vent
  5. JPEGMAFIA — Veteran
  6. Sarah Davachi — Let Night Come on Bells End the Day
  7. Senyawa — Sujud
  8. Autechre — NTS Sessions 1–4
  9. Body/Head — The Switch
  10. Low — Double Negative

Theo Ploeg (FRNKFRT / DJBroadcast)

  1. Farai — Rebirth
  2. The Avonden — Wat een cirkel is
  3. Barbara Morgenstern — Unschuld und Verwüstung
  4. seeyousoon — Wanderland
  5. Isolation Berlin — Vergifte dich
  6. Space Afrika — Somewhere Decent To Live
  7. Martyn — Voids
  8. °Julia Holter — Aviary
  9. Lonnie Holley — MITH
  10. Gaika — Basic Volume
  11. Kode9 & Burial — Fabriclive 100

Peter Bruyn (Haarlems Dagblad / GonzoCircus / FRNKFRT / Lust For Life)

  1. Jonathan Wilson — Rare Birds
  2. The Ex — 27 Passports
  3. The Avonden — Wat een cirkel is
  4. Mudhoney — Digital Garbage
  5. Daniel Blumberg — Minus
  6. Anna von Hausswolff — Dead Magic
  7. °Julia Holter — Aviary
  8. Paul de Jong — You Fucken Sucker
  9. °Low — Double Negative
  10. °Yo La Tengo — There’s A Riot Going On

Fons Moers (Concertzender: PopArt)

  1. °Jon Hassell — Listening to Pictures
  2. Tele:Funken — Rocket Summer
  3. Daniel Corral — Polytope
  4. Joyfultalk — Pluraity Trip
  5. Meat Beat Manifesto — Impossible Star
  6. Dream Mirror — Dark Rift
  7. Baïkonour — Everybody Knows This is Hardware
  8. The Home Current — Another Way of Falling Apart
  9. PJ Philipson — Linotopia
  10. Ben Bertrand — ngc 1999

Jacob Haagsma (Oor / Leeuwarder Courant)

  1. Gaika — Basic Volume
  2. Sleep — The Sciences
  3. °Julia Holter — Aviary
  4. °Low — Double Negative
  5. The Ex — 27 Passports
  6. GAS — Rausch
  7. Yob — Our Raw Heart
  8. Ross from Friends — Family Portrait
  9. The Internet — Hive Mind
  10. King Champion Sounds — For a Lark

Omar Muñoz Cremers (Toekomst hervonden, voormalig Kindamuzik / Subjectivisten)

  1. Rosalía — El Mal Querer
  2. °Autechre —  NTS Sessions 1-4
  3. GAS — Rausch
  4. The Orb — No Sounds are Out of Bounds
  5. Cypress Hill — Elephants on Acid
  6. Prins Thomas — The Movement of Everyday Life
  7. Varg — Nordic Flora Pt. 5: Crush
  8. GusGus — Lies are more Flexible
  9. Robag Wruhme — Wuzzelbud FF
  10. Ancient Methods — The Jericho Records

Bas Ickenroth (voormalig Kindamuzik / Subjectivisten)

  1. Sleep — The Sciences
  2. Dirk Serries — Epitaph
  3. Anna von Hausswolff — Dead Magic
  4. Lingua Ignota — All Bitches Die
  5. °Sons of Kemet — Your Queen is a Reptile
  6. Motorpsycho — Roadwork, vol. 5
  7. °Autechre — NTS Sessions 1–4
  8. Christina Vantzou — No. 4
  9. Sunswitch — Totality
  10. S10 — Lithium

Bob Rusche (Concertzender: X-Rated)

  1. UMWELT — Abandon In Place
  2. C.3.3. — Ballad Of Reading Gaol; The Cacophonietta
  3. Daniel Avery — Song For Alpha
  4. GAS — Rausch
  5. Dead Neanderthals — Life
  6. Yamaoka & Purl — Simple Songs
  7. Giulio Aldinucci — Disappearing In A Mirror
  8. Qluster — Elemente
  9. Tape Loop Orchestra — Return To The Light
  10. The Empire Line — Rave

Bram Okkerman (DJ Elektroflux)

  1. Sly & Robbie meet Nils Petter Molvær feat. Eivind Aarset & Vladislav Delay — Nordub
  2. Deadbeat — Wax Poetic For This Our Great Resolve
  3. Ross From Friends — Family Portrait
  4. Edward — Fortune Teller
  5. Melodic Mode — Environmentals
  6. Vril — Anima Mundi
  7. Map.ache — Vom Ende bis zum Anfang
  8. Theory of Movement — Theory of Movement
  9. Wanderwelle — Gathering of the Ancient Spirits
  10. DJ Healer — Nothing 2 Loose

JJ (Planet Trash)

  1. IDLES — Joy As An Act Of Resistance
  2. Tropical Fuck Storm — A Laughing Death In Meatspace
  3. Shannon Shaw — Shannon In Nashville – Shannon Shaw
  4. Tess Parks & Anton Newcombe — Tess Parks & Anton Newcombe
  5. Jacaranda Blue — Mr. Airplane Man
  6. Iceage — Beyondless
  7. Sick Thoughts — Sick Thoughts
  8. The Nude Party — The Nude Party
  9. Straight Arrows — On Top!
  10. The Brian Jonestown Massacre — Something Else

Theo Tol (Crows Labyrinth)

  1. Lydian Collective — Adventure
  2. Roine Stolt’s The Flower King — Manifesto of an Alchemist
  3. Field Music — Open Here
  4. Saariselka — Ceres
  5. AlascA — Plea For Peace
  6. Flying Horseman — Rooms / Ruins
  7. Juha-Matti Rautiainen — Above Me Weeps The Sky
  8. Telomere — Supergiant
  9. William Basinski & Lawrence English — Selva Oscura
  10. Chris Weeks — Journey to Mars

Gert Verbeek (gertverbeek.com)

  • The Avonden — Wat een cirkel is
  • The Ex — 27 Passports
  • GAS — Rausch
  • Geins’t Naït / Laurent Petitgand — Make Dogs Sing
  • Lewsberg — Lewsberg
  • Michael Beharie & Teddy Rankin-Parker — A Heart From Your Shadow
  • Roy Montgomery — Suffuse
  • Georgia Anne Muldrow — Overload
  • Brett Naucke — The Mansion
  • Puce Mary — The Drought

Sietse Van Erve (Orphax / Moving Furniture Records / Subjectivisten)

  1. Sarah Hennies / Lenka Novosedlíková — Sisters
  2. Hellvete — Droomharmonium
  3. Sarah Davachi — Gave In Rest
  4. Eva-Maria Houben — Breath For Organ
  5. Morton Feldman / Pellegrini Quartet — String Quartet II
  6. Zeno van den Broek & Gagi Petrovic — Ob-Literate
  7. Jos Smolders — L’Oreille Couverte
  8. Mary Jane Leach — (f)lute Songs
  9. °Grouper — Grid of Points
  10. Haarvöl — The Oblivion’s Wordless Knot

Matthijs Kouw (clinamen.nl)

  • °Autechre — NTS Sessions 1–4
  • Kevin Drumm — Inexplicable Hours
  • Catherine Christer Hennix – Selected Early Keyboard Works
  • Masayuki Imanishi — Worn Tape
  • JK Flesh — New Horizon
  • Kassel Jaeger — Retroactions
  • Gábor Lázár — Unfold
  • Orphax — Saxophone Studies
  • Jakob Ullmann ‎— Müntzers Stern Solo II
  • Xor Gate — Conic Sections

Harry Prenger (Zwartgoud)

  1. Arctic Monkeys — Tranquility Base Hotel + Casino
  2. °Low — Double Negative
  3. Thom Yorke — Suspiria
  4. Young Echo — Young Echo
  5. Mark Lanegan & Duke Garwood — With Animals
  6. Paula Rae Gibson & Kit Downes — Emotion Machine
  7. °Ben LaMar Gay — Downtown Castles Can Never Block The Sun
  8. Ry Cooder — The Prodigal Son
  9. Lewsberg — Lewsberg
  10. Claw Boys Claw — It’s Not Me, The Horse Is Not Me Part 1

Opduvel (Opduvel.com)

  1. Susana Santos Silva — All The Rivers (Live at Panteão Nacional)
  2. MoE & Marhaug — Capsaicin
  3. Mette Rasmussen & Tashi Dorji — Mette Rasmussen & Tashi Dorji
  4. The Ex — 27 Passports
  5. Howrah — Self_Serving Strategies
  6. Sly & The Family Drone — Live at Café Oto
  7. Idles — Joy as an Act of Resistance
  8. Isolation Berlin — Vergifte dich
  9. DNMF — Smelter
  10. Heads. — Collider

Jesse Burkunk (GonzoCircus)

  1. Skee Mask — Compro
  2. °Yves Tumor — Safe in the Hands of Love
  3. Sly & Robbie meet Nils Petter Molvær feat. Eivind Aarset & Vladislav Delay — Nordub
  4. Kurt Vile — Bottle It In
  5. Francis Harris — Trivial Occupations
  6. GAS — Rausch
  7. Vril — Anima Mundi
  8. Sam Wilkes — WILKES
  9. Lawrence — Illusion
  10. Objekt — Cocoon Crush

Roel Janssen (Concertzender: Space-Exposure)

  1. Daniel Avery — Song For Alpha
  2. CUTS — A Gradual Decline
  3. Skee Mask — Compro
  4. Ital Tek — Bodied
  5. The Field — Infinite Moment
  6. Morphology — Traveller
  7. X-Altera — X-Altera
  8. The Black Dog — Post-Truth
  9. Ross From Friends — Family Portrait
  10. Steven Rutter — BrainFog

Bothostraussian

  1. Space Afrika — Somewhere Decent to Live
  2. Puce Mary—The Drought
  3. °Tyshawn Sorey—Pillars
  4. °Body/Head—The Switch
  5. Klara Lewis & Simon Fisher Turner—Care
  6. Sissy Spacek—Pitched Intervention
  7. Marina Rosenfeld & Ben Vida—Feel Anything
  8. Ectomorph—Stalker
  9. Vril—Anima Mundi
  10. Gábor Lázár—Unfold