De Metal/Hardrock Lijstjes & De Ultimatieve Metal Top-100

Metal kent verschillende subgenres, zoals daar zijn: heavy, thrash, speed, death, black, doom, stoner, industrial, drone, sludge, funk, prog, avant/experimental en noise metal. Al deze genres tellen, per acclamatie, mee in onderstaande lijstjes. (Prog metal was al enigszins gecovered in de Prog-lijstjes.)

Formaties zoals Naked City worden ook genoemd—die laatste citeert, net als bijvoorbeeld Painkiller (beide door John Zorn geleid), uit jazz en grindcore, een mengvorm van hardcore en metal. Je kunt erover twisten of Naked City eigenlijk wel meegerekend moet worden, en voor de meeste platen van Naked City zou ik daar ook mee instemmen, maar Torture Garden is een uitzondering: een 45 toeren-plaat vol met halsbrekende grindcore miniatuurtjes waar menig metal band van gaat knipperen. Een van mijn favorieten van de vroege jaren ’90 die in hetzelfde rijtje hoort als Naked City, God, die destijds vaak onder punkjazz werd gesorteerd, noem ik expliciet niet, omdat de invloed van metal sec daar verwaarloosbaar is. Als ik dat, puur hypothetisch, wel zou doen zouden de vier albums van God tezamen in ieder geval de eerste vier plaatsen innemen: geen band is in mijn beleving harsher, noisier, stomper, verpletterender, more industrial, nastier, scarier dan God, met name live, behalve misschien Khanate, ook een all-time-favourite, die bij mij daarom op 1 staat. Alle vier Khanate albums zijn extreem goed, maar de impact van het debuut blijft toch het sterkst (hoewel het net zo goed Things Viral had kunnen zijn).

Wel metal, geen metal. Uiteindelijk zijn het allemaal hokjes, en niks is puur. Ook de thrash metal van Slayer—vaak beschouwd als de metalband par excellence en terecht natuurlijk—is welbeschouwd geen pure metal, omdat de Slayer sound hevig beïnvloed is door zuivere hardcore, m.n. The Dead Kennedys (via Jeff Hanneman). Maar wat is puur? Natuurlijk zijn er technische stijlkenmerken die bepalen of iets wel of niet grosso modo tot het metal-genre behoort, maar een allesomvattende scherp omlijnde definitie is niet te geven, ook al beweren reine metalheads (en wie zijn dat?) en armchair musicologen het tegendeel. In de meeste van de onderstaande lijstjes wordt dan ook het (min of meer duidelijke) verschil tussen metal en hardrock, en tussen metal en mengvormen, niet in ogenschouw genomen. Desniettemin plaats ik ook een aparte hardrock-lijst die Theo Ploeg en Jeffrey Voors hebben samengesteld, geheel onderaan.

Net zoals anderen ben ik het intuïtief wel met Ploeg eens dat hardrock niet hetzelfde is als metal, maar daar kun je natuurlijk van mening over verschillen, en datzelfde geldt voor wat de betreft de vraag of crossovers zoals Ministry, Locrian, Earth, Godflesh en Tool wel of niet tot het metal-genre behoren. Het feit alleen al dat Godflesh—in navolging van Head of David—in de jaren ’80 een industrial element introduceerde in metal (en daardoor van grote invloed werd op latere crossover-bands) en mede onder invloed van de harsh noise van met name Swans (definitively not metal) de metal-gitaarstijl redelijk versimpelde, en ietsje later Helmet vaandeldragers van de zgn. ‘alternatieve metal’ waren, zou je kunnen opvatten als een indicatie dat we niet met metal pur sang te maken hebben. Daar zit een kern van waarheid in, maar anderzijds onderscheiden met name Head of David en Godflesh zich sterker in hun muzikale stijl van andere genres zoals noiserock en hardcore dan van metal (dat ligt aan een typische wijze van gitaar-spelen en vooral ook de vocale voordracht). Dat heeft ook te maken met de context waar beide Britse bands uit voortkomen: Birmingham, the cradle of British heavy metal. Helmet daarentegen leunt weer sterker tegen hardcore en post-hardcore aan, wat logisch is gegeven de Amerikaanse context. De latere Ministry lijkt me overigens eerder industrial-met-gitaren te zijn, geen industrial metal dus, net zo min als de vroege Young Gods metal zijn. Maar ook daar kun je over twisten.

Maar industrial metal (dwz Head of David, Godflesh) is gewoon metal net zoals alternative metal metal is. Da’s justement een logische kwestie van de sortering van het subgenre onder het hogere genre. Punt. En hardrock zijn in ieder geval geen van drieën!

Peter Bruyn opperde het beste sociologische sorteringscriterium: hardrockers en metalheads hebben vaak lange haren, dus dat is eigenlijk dezelfde muziek; da’s meteen een mooi onderscheid met hardcore, want een hardcore-punk of post-hardcore-head met lange haren is mij niet bekend. (Anderzijds is het zo dat lange haren geen voldoende voorwaarde voor metal/hardrock is, want hippies hebben ook lange haren, dus daar ga je met je armchair sociologie.)

Zoals gezegd, alle hokjes en classificaties zijn uiteindelijk arbitrair, en zijn vooral gebaseerd op pogingen om specifieke overlappende en onderscheidende kenmerken in kaart te brengen. Dat is in de muziek niet anders dan in de biologie (hoewel natuurlijk veel minder wetenschappelijk streng, in de strikte zin van dat woord, omdat sociaal-culturele factoren in muziek ook een sterke bepalende rol spelen).

Genoeg woorden. Hieronder de individuele top-10 lijstjes en als kers op de taart de uitputtende hardrock- en metallijsten van kenners/metalheads Theo Ploeg, Patrick Uiterweerd en Jeffrey Voors.


De Individuele Lijstjes


OMAR MUÑOZ CREMERS

  • Slayer—Reign in Blood
  • Metallica—…And Justice For All
  • Taake—Hordalands Doedskvad
  • Alice in Chains—Dirt
  • Lurker of Chalice—s/t
  • Earth—Earth 2
  • Motörhead—No Sleep ‘Till Hammersmith
  • Burzum—Filosofem
  • AC/DC—Back in Black
  • Black Sabbath—Paranoid

Bubbling under: Mayhem—De Mysteriis Dom Sathanas; Voivod—Rrröööaaarrr; Ministry—ΚΕΦΑΛΗΞΘ; Sunn O)))—Black One; Anthrax—Among the Living; Megadeth—Peace Sells; Gang Green—Older…Budweiser; Sleep—Dopesmoker; Iron Maiden—Life After Death; Slayer—Seasons in the Abyss


PAUL SCHWARTE

  • Diamond Head—Lightning To The Nations
  • Entombed—Left Hand Path
  • Shihad—Killjoy
  • Ludichrist—Immaculate Deception
  • Swiz—No Punches Pulled
  • Helmet—Strap It On
  • Zeni Geva—Desire For Agony
  • Blue Öyster Cult—On Your Feet Or On Your Knees
  • Metallica—Kill ‘m All
  • Melvins—Bullhead

PATRICK UITERWEERD

  • Slayer—Reign In Blood
  • Burzum—Hvis Lyset Tar Oss
  • Terrorizer—World Downfall
  • Dark Angel—Leave Scars
  • Death—Leprosy
  • Carcass—Symphonies Of Sickness
  • Morbid Angel—Altars Of Madness
  • Napalm Death—Scum
  • Kreator—Pleasure To Kill
  • Godflesh—Streetcleaner

Bubbling under: Metallica—Master Of Puppets; Bolt Thrower—In Battle There is No Law; Marduk—Opus Nocturne; Obituary—Slowly We Rot; Candlemass—Epicus Doomicus Metallicus; Queensrÿche—Operation: Mindcrime; Sepultura—Beneath The Remains; Pestilence—Malleus Maleficarum; Nocturnus—The Key


BAS ICKENROTH

  • Khanate—alles [kende dat album nog niet, dacht dat ik alles van Khanate had 😉]
  • Death—The Sound of Perseverance
  • Metallica—Ride the Lightning
  • Slayer—Reign in Blood
  • Megadeth—Rust in Peace
  • Paradise Lost—Gothic
  • Voivod—Nothingface
  • Teeth of Lions Rule the Divine—Rampton
  • Type O Negative—Slow, Deep and Hard
  • Death Angel—Act III

Bubbling under: Autopsy—Severed Survival; Entombed—Left Hand Path; Carcass—Symphonies of Sickness; Morbid Angel—Altars of Madness; Terrorizer—World Downfall; Obituary—Slowly We Rot; Kreator—Extreme Aggression; Testament—The Legacy; Prong—Beg to Differ; Pestilence—Consuming Impulse


SIETSE VAN ERVE

  • Bell Witch—Mirror Reaper
  • Ash Borer—Bloodlands
  • Nihill—Verderf
  • Darkthrone—Transilvanian Hunger
  • Khanate—Things Viral
  • Terzij de Horde—Self
  • Slayer—Reign In Blood
  • Winter—Winter
  • Amenra—Mass V
  • Gloam—Hex Of Nine Heads
  • Neige Morte—Bicephaale

BAS CUPPEN

  • Bathory—Hammerheart
  • Carcass—Symphonies of Sickness
  • Disharmonic Orchestra—Not to Be Undimensional Conscious
  • Monster Magnet—Spine of God
  • Naked City—Torture Garden
  • O.L.D.—Lo Flux Tube
  • Paradise Lost—Lost Paradise
  • Slayer—Reign in Blood
  • Sunn O)))—Black One
  • Voivod—Nothingface

THEO PLOEG

  • Diamond Head—Lightning to the Nations
  • Tygers of Pan Tang—Spellbound
  • Black Sabbath—4
  • Jaguar—Power Games
  • Judas Priest—Stained Class
  • Megadeth—Killing is my Business
  • Mercyful Fate—Melissa
  • Riot—Fire Down Under
  • Iron Maiden—Killers
  • Leatherwolf—s/t
  • Voivod—War & Pain

Hard rock is niet meegenomen; zie Theo’s hardrock-lijstje hier beneden


PETER BRUYN

  • Steppenwolf—s/t
  • Deep Purple—Machine Head
  • Grand Funk Railroad—We’re An American Band
  • Das Damen—Triskaidekaphobe
  • Metallica—…and Justice For All
  • Saint Vitus—Mournful Cries
  • Monster Magnet—Spine of God
  • Prong—Cleansing
  • Napalm Death—Apex Predator-Easy Meat
  • Power Trip—Nightmare Logic

MATTHIJS KOUW

  • Napalm Death—Utopia Banished
  • Cannibal Corpse—Vile
  • Morbid Angel—Altars Of Madness
  • Earth—Earth 2
  • Windhand—Soma
  • Hope Drone—s/t
  • Fistula—Longing For Infection
  • Altar Of Plagues—Teethed Glory And Injury
  • Death—Symbolic
  • Systral—Black Smoker

BOTHOSTRAUSSIAN

  • Khanate — s/t
  • Burzum — Filosofem
  • Head of David — ‘LP’
  • Godflesh — A World Lit Only By Fire
  • Naked City—Torture Garden
  • Napalm Death—Scum
  • Slayer — Reign in Blood
  • Gnaw — Cutting Pieces
  • Black Sabbath — Paranoid
  • Sweet Tooth — Crash Live

Bubbling under (hardrock* meegenomen): Burzum— s/t / Det Som Engang Var / Hvis Lyset Tar Oss; Om—Pilgrimage; Boris—Dronevil Final; Khanate—Things Viral; Sleep—The Sciences; Sunn O)))—Black One; Helmet—Strap It On; Godflesh—Streetcleaner; Scorn — Vae Solis; Black Sabbath—Sabbath Bloody Sabbath; *Soundgarden—Badmotorfinger; Earth—Earth 2; Godflesh—Selflessness; Gnaw—Horrible Chamber; Slayer—Seasons in the Abyss; *Living Colour—Stain; Primus—Frizzle Fry; Tool—Undertow; Painkiller—Buried Secrets; Prong—Beg to Differ; Jodis—Secret House; Locrian—Infinite Dissolution; King’s X — Gretschen Goes to Nebraska


MARTIJN BUSINK

  • Mercyful Fate—Don’t Break the Oath
  • Autopsy—Mental Funeral
  • Buckethead—Bucketheadland
  • Trouble—Trouble ’89
  • Ulver—Bergtatt
  • Nocturnus—The Key
  • Meshuggah—Destroy Erase Improve
  • Slayer—Reign in Blood
  • Venom—Welcome to Hell
  • Beyond Twilight—The Devil’s Hall of Fame

De Long Lists


THEO PLOEG

  • Diamond Head—Lightning to the Nations
  • Tygers of Pan Tang—Spellbound
  • Black Sabbath—4
  • Jaguar—Power Games
  • Judas Priest—Stained Class
  • Megadeth—Killing is my Business… And Business is Good!
  • Riot—Fire Down Under
  • Holy Terror—Terror and Submission
  • Death Angel—The Ultra Violence
  • Anthrax—Spreading the disease
  • Metallica—Ride the Lightning
  • Sacrifice—Forward to Termination
  • Voivod—Dimension Hatröss
  • Slayer—South of Heaven
  • Agent Steel—Sceptics Apocalypse
  • Leatherwolf—Leatherwolf
  • Savage Grace—Master of Disguise
  • Heir Apparent—Graceful Inheritance
  • Satan—Court in the Act
  • Holocaust—The Nightcomers
  • Saxon—Strong Arm Of The Law
  • Iron Maiden—Killers
  • Tokyo Blade—s/t
  • Death—Leprosy
  • Destruction—Infernal Overkill
  • Mercyful Fate—Melissa
  • Kreator—Pleasure to Kill
  • Bolt Thrower—In Battle There is No Law
  • Exodus—Bonded by Blood

JEFFREY VOORS

Black/Death Metal

  • Darkthrone—A Blaze in the Northern Sky
  • Mayhem—De Mysteriis Dom Sathanas
  • Entombed—Left Hand Path
  • Bolt Thrower—Those Once Loyal
  • Dismember—Like an Ever Flowing Stream
  • Asphyx—The Rack
  • Emperor—In the Nightside Eclipse
  • Blood Incantation—Starspawn
  • Ulver—Bergtatt
  • Thorns—Thorns

Classic Metal

  • Slayer—South of Heaven
  • Black Sabbath—Master of Reality
  • Metallica—Ride the Lightning
  • Iron Maiden—Piece of Mind
  • Saxon—Wheels of Steel
  • Diamond Head—Lightning to the Nations
  • Judas Priest—Screaming for Vengeance
  • Motörhead—Bomber
  • Dio—Holy Diver
  • Megadeth—Rust in Peace

Metal van na 2000 [???]

  • Behemoth—The Satanist
  • Carcass—Surgical Steel
  • Cobalt—Gin
  • Mastodon—Blood Mountain
  • Neurosis—The Eye of the Storm
  • Inter Arma—Sky Burial
  • Altar of Plagues—Mammal
  • YOB—Atma
  • Kylesa—Spiral Shadow
  • Tribulation—Formulas of Death

Hard Rock

THEO PLOEG

  • Monster Magnet—Spin of God
  • Rush—Signals
  • Aldo Nova—Subject…Aldo Nova
  • Led Zeppelin—III
  • Van Halen—Van Halen I
  • The Cult—Electric
  • Kiss—Destroyer
  • Thin Lizzy—Bad Reputation
  • Montrose—s/t
  • The Scorpions—Taken by Force

Bubbling under: Mother Love Bone—Apple; Ted Nugent—s/t; Badlands—s/t; Soundgarden—Badmotorfinger; Guns ‘n’ Roses—Appetite For Destruction; AC/DC—Powerage; UFO—Lights Out; Y&T—Earthshaker


JEFFREY VOORS

  • Led Zeppelin—Physical Graffiti
  • Thin Lizzy—Bad Reputation
  • Deep Purple—In Rock
  • Van Halen—Fair Warning
  • Rainbow—Rising
  • Ace Frehley— s/t
  • Y&T—Earthshaker
  • Montrose—s/t
  • AC/DC—Back in Black
  • Guns ‘n’ Roses— Appetite For Destruction

De Ultimatieve Metal Top-100

samengesteld door Patrick Uiterweerd


  • Agent Steel—Unstoppable Force
  • Angel Witch—s/t
  • Annihilator—Alice In Hell
  • Anthrax—Among The Living
  • Azaghal—Perkeleen Luoma
  • Bathory—Under The Sign Of The Black Mark
  • Blessed Death—Destined For Extinction
  • Bolt Thrower—In Battle There Is No Law
  • Brain Implosion—Liquidation
  • Brutal Obscenity—It’s Because Of The Birds And The Flowers
  • Burzum—Hvis Lyset Tar Oss
  • Candlemass—Epicus Doomicus Metallicus
  • Carcass—Symphonies Of Sickness
  • Carpathian Forest—Morbid Fascination Of Death
  • Cathedral—Endtyme
  • Celtic Frost—Morbid Tales
  • Cyclone—Brutal Destruction
  • D.B.C.—Dead Brain Cells
  • Dark Angel—Leave Scars
  • Darkthrone—A Blaze In The Northern Sky
  • Dead Head—The Festering
  • Death—Leprosy
  • Deathrow—Raging Steel
  • Diamatregon—Blasphemy For Satan
  • Eluveitie—Slania
  • Emperor—In The Nightside Eclipse
  • Enslaved—Isa
  • Exciter—Violence & Force
  • Finntroll—Jaktens Tid
  • Flotsam & Jetsam—Doomsday For The Deceiver
  • Funeral Mist—Hekatomb
  • Gathering—Always
  • Goatsblood—Goatsblood
  • Godflesh—Streetcleaner
  • Grip Inc.—Power Of Inner Strength
  • Hades—Resisting Success
  • Helloween—Walls Of Jericho
  • Holy Moses—Finished With The Dogs
  • Holy Terror—Terror And Submission
  • Impaled Nazarene—Suomi Finland Perkele
  • Infernäl Mäjesty—None Shall Defy
  • Katatonia—Viva Emptiness
  • Khanate—s/t
  • King Diamond—Conspiracy
  • Kreator—Pleasure To Kill
  • Living Death—Protected From Reality
  • Macabre—Gloom
  • Marduk—Opus Nocturne
  • Massacre—From Beyond
  • Mercyful Fate—Don’t Break The Oath
  • Messiah—Extreme Cold Weather
  • Metallica—Master Of Puppets
  • Morbid Angel—Altars Of Madness
  • My Dying Bride—Turn Loose The Swans
  • Napalm Death—Scum
  • Nasty Savage—Indulgence
  • Nehëmah—Light Of A Dead Star
  • Nocturnus—The Key
  • Nuclear Assault—Game Over
  • Obituary—Slowly We Rot
  • Onslaught—Power From Hell
  • Opeth—Still Life
  • Pestilence—Malleus Maleficarum
  • Phlegethon—Visio Dei Beatifica
  • Possessed—Seven Churches
  • Primordial—Spirit The Earth Aflame
  • Protector—Urm The Mad
  • Pungent Stench—Been Caught Buttering
  • Queensrÿche—Operation: Mindcrime
  • Rainbow—Rising
  • Recipients Of Death—Recipients Of Death
  • Repulsion—Horrified
  • Sabbat—Dreamweaver
  • Sacred Reich—Ignorance
  • Sacrifice—Forward To Termination
  • Sadus—Chemical Exposure
  • Satan—Court In The Act
  • Satyricon—Volcano
  • Scorn—Vae Solis
  • Sepultura—Beneath The Remains
  • Setherial—Hell Eternal
  • Sigh—Hangman’s Hymn
  • Slaughter—Strappado
  • Slayer—Reign In Blood
  • Sodom—In The Sign Of Evil
  • Taake—Doedskvad
  • Tankard—Chemical Invasion
  • Terrorizer—World Downfall
  • Testament—The Legacy
  • Thanatos—Emerging From the Netherworlds
  • Thergothon—Stream From The Heavens
  • Toxik—World Circus
  • Ulver—Nattens Madrigal
  • Unleashed—Where No Life Dwells
  • Unlord—Gladiator
  • Vitsaus—Iäti Vihassa Ja Kunniassa
  • Voivod—Killing Technology
  • Warhorse—As Heaven Turns To Ash
  • Warlust—Trench War
  • Whiplash—Ticket To Mayhem