De 30 van 2020

UPDATE 21/12: en dan zijn er natuurlijk toch nog altijd releases waarvan je er pas te laat achter komt dat ze kandidaat hadden kunnen zijn voor de eindlijst; of ze zijn simpelweg nog te nieuw. Zo ook deze keer, o.a. volgende platen: Chris Watson & Georgia RodgersNotes From the Forest Floor/Line of Parts (SN Variations lp); Robert Lippok—Zehn Tage im April (Boomkat Editions cs); Himukalt—Septic (Malignant Records lp); Mark Fell & Will Guthrie—Infoldings/Diffractions (Takid 2xlp); Julia Bünnagel—Sounds Like…Vienna (Gruenrekorder lp); Terrence Dixon—From the Far Future Pt.3 (Tresor 3xlp); Vril & Rødhåd — Out of Place Artefacts (WSNWG 2xlp); I Can, I Can’t—s/t (Low Company lp) en—hoewel ik ‘m al eerder gehoord had—toch nu aangeschaft: Triple NegativeGod Bless the Death Drive (Penultimate Press lp).

Dit zijn mijn 30 nieuwe album releases van 2020. Reissues, remasters en archiefmateriaal zijn NIET meegenomen; zie hiervoor de lijst met reissues/remasters/archief-releases. (Hieronder heb ik een Top-10 daaruit geselecteerd.)

De wat mij betreft écht spannende muziek bevond zich overigens niet in de categorie pop / rock / experimenteel / improv, maar in de zgn. neue Musik, d.w.z. de contemporaine klassieke muziek die voortkomt uit de avantgarde van de Tweede Weense School en de naoorlogse Darmstadt-school. Discs van nieuw en recent werk van Rebecca Saunders, Clara Ianotta, Timothy McCormack, Liza Lim en Clemens von Reusner waren adembenemend goed. Zij behoren tot de avantgarde van nu. Ianotta en McCormack in het bijzonder: je reinste precisie-noise (Ianotta en McCormack zijn beiden leerlingen van Chaya Czernowin, en dat is te horen). Ook was er nieuw werk van veteraan Alvin Lucier: beide discs op Black Truffle, ‘Stringnoise’ en ‘Works for the Ever Present Orchestra’, waren erg fijn. Zie de al eerder geposte lijst voor ‘klassiek’ en Neue Musik. De Top-10 selectie daaruit is hieronder toegevoegd.

Ik heb die discs niet in onderstaande lijst meegenomen, omdat ook in het niet-klassieke gebeuren een en ander is uitgebracht dat er mag zijn, en dat zou ondergesneeuwd raken als ik de twee niet gescheiden zou houden. Bovendien volg ik de lijn die ik ook in vorige jaren ben gevolgd: een strikt onderscheid tussen de twee genres op basis van het principe dat klassieke muziek gecomponeerde, als partituur uitgegeven muziek betreft die doorgaans door anderen dan de componist zelf uitgevoerd dan wel voor disc opgenomen wordt (in geval van electro-akoestische of tape-muziek ligt dat wat complexer, maar ook daar geldt dat in principe componist en uitvoerder gescheiden zijn). Sound art, zoals Marina Rosenfeld’s ‘Death Star’ (in mijn top-10 van dit jaar), valt volgens deze definitie derhalve onder pop/rock/experimenteel. Daarentegen valt Phillip Sollmann’s fantastische studio-opname van zijn eerder al live opgevoerde stuk ‘Monophie’, die dit jaar op een sublabel van techno-label Ostgut Ton uitkwam, dan onder de rubriek ‘hedendaagse compositie’ (zie de lijst voor 2020), omdat Ensemble Musikfabrik en anderen de uitvoerenden zijn—terwijl Sollmann onder de naam Efdemin natuurlijk ook techno maakt.

Ik was vooral blij, al in het begin van het jaar (januari), met een nieuwe plaat van oude avant-core favoriet 16–17 uit Zwitserland. Het betreft weliswaar grotendeels onuitgebrachte oude opnamen uit 1995, maar de vocalen en andere partijen zijn onlangs pas ingespeeld. Het is derhalve gewoon een volledig nieuwe plaat. En wat voor een! Hij is door het jaar heen niet van plaats 1 geweken. Mijn onbetwiste nummer 1 van 2020 dus.

Noisician John Wiese, mijn favoriete hedendaagse Californian, was wederom buitengewoon actief, niet alleen met zijn eigen gezelschappen, maar ook met het (re)masteren en (her)uitbrengen van andermans ‘muziek’, nu ja, noise, via zijn Helicopter-label. Zijn beide soloplaten ‘Magnetic Stencil 1 & 2’ waren weer puik, maar de samenwerking met Andy Bolus en Joseph Hammer (mijn andere favoriete hedendaagse Californian) deed daar nog een schepje bovenop. Ook de LAFMS-coryfeeën van Airway lieten van zich horen middels live-sets (met het Japanse Hijokaidan) van een aantal jaar terug. There is no noise like L.A. noise!

Ook improv-gezelschap Polwechsel kwam verrassenderwijs met een nieuwe, en het was er weer eentje waarbij het gezelschap uit Wenen andermaal een nieuwe weg insloeg, verdwaasde improvisatie partout maar ditmaal met subtiel kerkorgelspel van Klaus Lang! Ik was (en ben) ook zeer onder de indruk van de lymfeklieren-techno van Thomas Köner’s ‘Motus’, uitgebracht op het nieuw leven ingeblazen Mille Plateaux-label. De plaat houdt het midden tussen de subtiliteit van Köner’s solo-werk en de aquatische techno van Porter Ricks.

En ouwe vertrouwden Autechre kwamen—na een decennium lang zich uitgeleefd te hebben in longform beatscapologie (‘Exai’, ‘Elseq’, ‘NTS Sessions’)—zowaar met twee fantastische kort na elkaar verschenen über-romantische reprises van ‘Oversteps’, op twee dubbelaars die ieder om en nabij een uur duren. Ook Regis is back en hoe! Hij had er twee, een met volledig nieuw werk en een andere (‘Tongue Box’, niet hieronder opgenomen) met herbewerkingen van single-materiaal dat eerder op Blackest Ever Black uitkwam, het Londense dark step-label dat niet meer is. Top techno uit de ruige Birmingham stal. Cabaret Voltaire (aka Richard H. Kirk) kwam na 26 jaar na de laatste onder die naam met een nieuwe plaat: een voltreffer, die zich kan meten met het beste post-Watson werk van de jaren ’80 en vroege ’90s. Cabaret Voltaire 3.0 (of zelfs 4.0) is een feit.

Over Coriky was ik in eerste instantie niet zo enthousiast. Maar gaandeweg leerde ik de plaat waarderen als een van de beste die Ian Mackaye ooit gemaakt heeft (ja, de plaat kan zich meten met het werk van Minor Threat, Embrace en Fugazi). De eersteling van Coricky was trouwens een van de weinige rockplaten die me echt konden bekoren dit jaar, afgezien van mijn nummer 1 (16–17) en de tweede plaat van het nog jonge Texaanse noiserock-trio Exhalants alsook een drietal platen in het rockjazz/jazzrock genre: de power jazz-rock van de Noorse gitariste Hedvig Mollestad, de nieuwe, opvallend rockende studioplaat van jazz-gitarist Terje Rypdal—een van Noorwegens meest legendarische musici natuurlijk—en de verrassende samenwerking tussen Mike Sopko, Bill Laswell & Tyshawn Sorey, een Cleveland/New Yorks power trio waarbij de grootste jazz musicus van nu, Sorey, laat horen ook een fantastische rockdrummer te zijn.

De debuutplaat van de jonge Nederlandse gitaarrock-band Global Charming was alleraardigst, maar ook weer niet zo goed dat aanschaf onverwijld moest worden overwogen. De scrawny gitaarpunkers Lithics hadden een fijne derde LP (ik recenseerde hun puike tweede uit 2018). Maar de nieuwe was toch niet goed genoeg voor aanschaf. Het veel geloofde The Homesick, eveneens Nederlands, was niet aan mij besteed. Dat gold voor menig mij aanbevolen nieuwerwets gitaarbandje. Het is in de meeste gevallen painting by numbers in huidig gitaarrockland. We’ve heard it all before, methinks.

Fijne rockplaatjes waren er wel van een aantal ouwe rotten: allereerst, good old Dead C. Always the same, always different. All-time-favourites June of 44 maakten een glorieuze comeback met een plaat met gedeeltelijk herinterpretaties van oude nummers en een aantal unreleased tracks. Ook art-rock veteranen Cheer-Accident, de band rond Thymme Jones, hadden dit jaar een voortreffelijke cd onder de titel ‘Chicago XX’, refererend aan de bekende groep. Half Polvo maakte onder de naam Silver Scrolls een Polvo-achtige plaat, iets minder dissonant, iets psychedelischer, iets toegankelijker. En elke Polvo is goed, ook een halve.

Moving Targets‘ comeback-plaat van vorig jaar was fantastisch, ruim 25 jaar na de laatste plaat; die van dit jaar vond ik in eerste instantie wat minder, ook vanwege het ontbreken van het verrassingseffect natuurlijk, maar nog steeds lekkere, melodieuze doch puntige hap-slik-weg-punkrock: het is een plaat die bol staat van de earworms. Ik kan er geen genoeg van krijgen. In het geval van The Dream Syndicate was die van dit jaar, ‘The Universe Inside’, alweer de derde na de comeback ‘How Did I Find Myself Here?’ uit 2017: enerzijds nog psychedelischer dan de twee voorgangers, anderzijds toch minder sterk dan die van vorig jaar, het uitmuntende ‘These Times’. En ook Throwing Muses hadden een nieuwe: goed maar niet hemelbestormend.

En dan is er nog oude favoriet Live Skull die, na de fijne comeback-studioplaat van vorig jaar, in december nog met een nieuwe release komt, ditmaal een mix van unreleased tracks uit de klassieke periode (mét de leden van toen: Tom Paine, Marnie Jaffe, James Lo & Thalia Zedek), Peel sessions en nieuw materiaal.

Wat techno betreft (zie ook de aparte techno-lijst-2020) was ik buiten de al genoemde platen van Köner, Autechre, the Cabs en Regis vooral verrast door een nieuwe Sleeparchive, die erg goed en rauw op je dak is, en leverde Recondite misschien wel zijn beste ooit af: nog beter en subtieler, gefühlsmäßiger, weet hij techno te verbinden met het Heimat/Natur-thema waarover ik al schreef in verband met zijn vorige plaat. Vladislav Delay was ook terug, met een ijzersterke plaat die zich kan meten met zijn beste werk uit de vroege jaren nul: ‘Multila’, ‘Entain’ en ‘Anima’.

Buiten de onderstaande lijst van 30 waren er nog zo’n ruim twintig die ik op fysiek formaat (lp, cd en/of cs) heb gekocht. Allemaal goed, maar je moet uiteindelijk selecteren. Daaronder waren de platen van Wire (tweemaal zelfs: Mind Hive en 10:20), Pole, KTL, Jeff Parker, Rustin Man, It Dockumer Lokaeltsje, Kindohm, Exhalants, Phillip Sollmann, Human Impact, Jessy Lanza, Jaga Jazzist, The Chap, Gábor Lázár, Bob Dylan, Throwing Muses, Oval, The Dream Syndicate, Mr. Bungle, Monolake, Robert Lippok, 12″s van Silicon Scally en Calum Gunn op het electro-keurlabel Central Processing Unit, de tweede samenwerking van Marina Rosenfeld & Ben Vida, en de 3cd box set van Craven Faults die releases waarvan ik ’t meeste genoot. Carl Stone bracht een digital-only plaat uit (pas volgend jaar op vinyl). Net als de vorige twee van 2019, heel goed. Maar ik neem geen digital-only platen mee in de lijst. Dat geldt dus ook voor Robert Hampson, die een geweldige ‘Corona-mix’ als MP3 uitbracht, onder de toepasselijke titel Ballardism I-III.

Alles in onderstaande lijst heb ik aangeschaft op cd, LP en/of cassette (!). Digitale releases zijn niet meegenomen (behalve de Sopko/Laswell/Sorey release, waarvan de fysieke release op cd is uitgesteld tot januari 2021).

Ik heb middels streaming naar myriaden andere platen geluisterd (merendeels via Bandcamp). Sommigen daarvan vond ik goed, andere minder. Ze blijven hier onvermeld.

Dit zal mijn laatste eindejaarslijstje zijn. We gaan met muzikaal pensioen, althans wat directe consumptie betreft. Nieuwe aanschaffen zullen resoluut ingeperkt worden. Er is teveel uit het archief dat ik nog eens goed moet gaan beluisteren (om te beginnen alle platen uit mijn lijst voor 2019). En dat artikel over field recording moet nu eindelijk maar eens af. Geïnteresseerden kunnen me volgen op critiqueredux.art.



  1. 16–17 — Phantom Limb (Trost lp) [luisteren]
  2. Andy Bolus, Joseph Hammer & John Wiese — Prelude to Hawaiian Radio (Helicopter/Troniks cd) [luisteren]
  3. Thomas Köner Motus (Mille Plateaux cd/dlp) [luisteren]
  4. John WieseMagnetic Stencil 1 & 2 (Helicopter/Troniks 2 x cd) [luisteren] [luisteren]
  5. Recondite — Dwell (Ghostly International cd/dlp) [luisteren]
  6. Marina Rosenfeld — Death Star (Shelter Press dlp) [luisteren]
  7. Regis Hidden in This is the Light that You Miss (Downwards dlp) [luisteren]
  8. Coriky — Coriky (Dischord cd/lp) [luisteren]
  9. Cabaret Voltaire Shadow of Fear (Mute cd/cs) [luisteren]
  10. AutechreSign (Warp cd/dlp) [luisteren]
  11. June of 44 — Revisionist: Adaptations & Future Histories in the Time of Love and Survival (La Tempesta cd) [luisteren]
  12. Polwechsel & Klaus Lang Unseen (Ezz-Thetics cd) [recensie]
  13. Matt Shoemaker Mercurial Horizon (Elevator Bath cd) [luisteren]
  14. Vladislav Delay — Rakka (Cosmo Rhythmatic lp) [luisteren]
  15. Sleeparchive — Trust (Tresor dlp) [luisteren]
  16. Vril Bad Manners (Bad Manners 2×12″) [luisteren]
  17. Cheer-Accident Chicago XX (Cuneiform cd)
  18. Hedvig Mollestad — Ekhidna (Rune Grammofon cd) [luisteren]
  19. Autechre Plus (Warp cd/dlp) [luisteren]
  20. Terje Rypdal — Conspiracy (ECM cd)
  21. Russell HaswellLP+12″ (Editions Mego dlp) [luisteren]
  22. The Dead C — Unknowns (Ba Da Bing cd/12″) [luisteren]
  23. Michał JacaszekGardenia (Touch cd) [luisteren]
  24. Franck VigrouxBallades sur lac gelé (Raster cd) [luisteren]
  25. Moving TargetsHumbucker (Boss Tuneage lp/cd) [luisteren]
  26. Mike Sopko, Bill Laswell & Tyshawn SoreyOn Common Ground (MOD Reloaded cd) [luisteren]
  27. Bill Nace Both (Drag City lp) [luisteren]
  28. Thomas Dimuzio — Sutro Transmissions (Resipiscent lp)
  29. Silver ScrollsMusic For Walks (Three Lobed Recordings lp) [luisteren]
  30. Airway & HijokaidanThe Lowest Form of Music (Helicopter/Troniks 2cd) [luisteren]

Klassiek/°hedendaagse compositie

  1. °Rebecca Saunders — Still, Aether, Alba; Widmann et al/Bayerische Rundfunk SO (BR Klassiek cd) [luisteren]
  2. Arnold Schoenberg — Violin Concerto/Verklärte Nacht; Isabelle Faust/Harding (Harmonia Mundi cd) [luisteren]
  3. °Timothy McCormackKarst; Klangforum Wien (Kairos cd) [luisteren]
  4. °Clara Ianotta — Earthing; Jack Quartet (Wergo cd) [luisteren]
  5. °Alvin Lucier — Stringnoise; Stringnoise duo (Black Truffle 2xcd) [beluisteren]
  6. °Liza Lim — Extinction Events and Dawn Chorus; Klangforum Wien/Asbury (Kairos cd) [luisteren]
  7. °Clemens von Reusner — Ideale Landschaft/electroacoustic works (NEOS SACD) 
  8. °Nono/Berio/Koenig/Stockhausen — Les espaces électroacoustiques vol 2 (Col Legno 2xSACD) [luisteren]
  9. César Franck — Symphony in D Minor; Gimeno/OP Luxembourg (Pentatone SACD) [luisteren]
  10. Anton BrucknerSymphony 8; Thielemann/Wiener Philharmoniker (Sony cd) [luisteren]

Reissues/Archief-materiaal

  1. Masayuki Takayanagi New Direction Unit — Axis/Another Revolvable Thing (Blank Forms Editions 2xcd / remastered / orig. 1975) [luisteren]
  2. Swans — Children of God + Feeling Good Now (Young God 2xLP + 2xcd / remastered / orig. 1987)
  3. Ut — In Gut’s House (Out Records 2xLP + cd / remastered / orig. 1987) [luisteren]
  4. June of 44 — Tropics and Meridians (Quarterstick LP / RSD reissue / orig. 1996) [luisteren]
  5. Higher Intelligence Agency — Colourform (Headphone 2xLP / Stefan Betke recut / orig. 1993) [luisteren]
  6. Harry Nilsson — Nilsson Schmilsson (Mobile Fidelity SACD / orig. 1971)
  7. Christina Kubisch — Italienische Stücke (Tochnit-Aleph cd / archive ’75-’83)
  8. Albert Ayler Trio — 1964 Prophecy Revisited (Ezz-thetics cd / remastered) [recensie]
  9. Pale Saints — The Comforts of Madness (4AD 2xLP + 2xcd / remastered / orig. 1990)
  10. Hiroshi Yoshimura ‎— Green (Light in the Attic cd reissue / orig. 1986) [luisteren]