Onbeminde Meesterwerken (IV): Bullet LaVolta — The Gift (Taang! 1989)

In een reeks recensies wil ik platen bespreken die niet behoren tot die platen die algemeen beschouwd worden als een artistiek en/of commercieel succes, of gewoon in de geschiedenis van de rock vergeten zijn. Dat kunnen platen van bekende bands zijn die doorgaans als hun minste of een van hun minste gelden dan wel platen van relatief onbekend gebleven bands. Het gaat in alle gevallen om platen die mijns inziens onterecht afgekraakt zijn of om een of andere reden onder de radar bleven. Vorige keren besprak ik Slo•Blo van CellSurgery‘s Shimmer en The Nightblooms‘ debuut-LP. Nu is het de beurt aan het Bostoniaanse Bullet LaVolta met hun debuut-LP The Gift uit 1989.


Het hard-ass punkrockquintet uit Boston Bullet LaVolta is waarschijnlijk bij de meeste van de lezers onbekend. In het circuit in Massachusetts (optredens m.n. aan colleges zoals MIT en Harvard) waren ze redelijk berucht om hun luide en hectische shows. Net als Surgery, uit dezelfde periode, maakten Bullet LaVolta ruige rock die niet helemaal thuis te brengen was: duidelijk elementen, zeker op ’t vroege werk, van hardcore punkrock, maar zoals dat gebruikelijk was in de ontwikkeling van hardcore halverwege jaren ’80, men liet zich geen beperkingen opleggen. Niets is zo wezensvreemd aan hardcore punkrock als dogmatisch aan een vermeende puurheid vast te houden. Bullet LaVolta draaiden hun hand niet om voor een hardrock riff hier en een metal lickje daar. AC/DC was net zo goed een voorbeeld als Circle Jerks. Maar een ding staat voorop: het moet smerig en onopgesmukt blijven, niet weggeproduceerd zoals dat zo vaak gebeurde met cross-overs en underground-bandjes die plotseling de bovengrond proefden.

Bullet LaVolta blinkt uit in harde, jachtige rocksongs die met veel spontaniteit en bravoure gebracht werden. Vooral live—ik heb ze helaas slechts 1 keer gezien, tegen het eind van hun carrière—kwam dit goed tot zijn recht, niet in het minst door de podiumpresentatie en persoonlijkheid van zanger Yukki Gipe. Met zo’n naam wist je, als concertbezoeker, natuurlijk wat je te wachten stond. Enige rockpose was de band niet vreemd.

Bullet LaVolta wordt opgericht door 4 radio-DJs: gitarist Clay Tarver (die later in Chavez opduikt), bassist Bill Whelan, gitarist Corey Loog Brennan en drummer Chris Guttmacher. Yukki Gipe (echte naam: Kurt Davis) wordt al snel als zanger aangetrokken.

De titelloze debuut-EP, uitgebracht door Taang! Records in 1988, bevat zes rücksichtslos harde punkrock songs, waaronder hun bekende Dead Wrong. Gipe’s krachtige, schreeuwerige stem komt meteen goed tot uiting. Snijdende gitaren en een hardmeppende drummer maken van deze 45 een uitermate appetijtelijke schijf. De hardcore komt het meest puur naar voren in rappe songs als het furieuze Because You’re Mine. Maar elders klinken al meer de noiserock en vooral ook hardrock-elementen door die zo kenmerkend zijn voor Bullet LaVolta, zoals op de catchy afsluiter Over The Shoulder.

Bullet LaVolta — Dead Wrong (van de titelloze debuut-12″, 1988)
Bullet LaVolta — Because You’re Mine (van de titelloze debuut-12″, 1988)
Bullet LaVolta — Over The Shoulder (van de titelloze debuut-12″, 1988)
Bullet LaVolta — Live in 1987, met o.a. Mother Messiah (vroege versie van een track van »The Gift«, 1989) / gitarist Corey Brennan is de man links in de geruite shorts

Op »The Gift«, de debuut-LP uit 1989, is gitarist Corey Brennan, die er vanaf ’t begin bij was, niet meer van de partij. Hij is overgestapt naar een andere Bostoniaanse band die later veel bekender zou worden dan Bullet LaVolta: The Lemonheads (Brennan speelt op de belangrijke platen »Lick« en »Lovey«, en stapt net op tijd weer uit de band, voordat Evan Dando met een major label contract in de hand de show geheel overneemt). In zijn plaats komt Kenny Chambers van die andere cruciale Bostonse band: Moving Targets. Later worden trouwens ook Guttmacher en Whelan vervangen. Guttmacher speelde overigens in Cul de Sac, ook een geweldige band uit Boston (check hun »ECIM« uit 1991).

Op »The Gift« wordt de garagey punkrock van de titelloze debuut-EP uit 1988 voortgezet, maar iets gestroomlijnder zonder afbreuk te doen aan het ruwe, ongepolijste kernkarakter van de Bullet LaVolta sound. »The Gift« komt net als de 12″ uit op het in Boston opererende hardcore-label Taang! Records. De eerste track X-Fire is een live-staple die een aardig idee verschaft van wat Bullet LaVolta kenmerkt, maar ook weer niet heel erg bijzonder is (de track is ook opgenomen als live-track op de »Gimme Danger«-EP die een jaar later als hun debuut op RCA zal verschijnen). Little Tiny Pieces komt beter aan: rawk met swagger. Minder gericht op snelheid dan voorheen, meer swinging: ruige rock met soul. Die combinatie is karakteristiek voor de hele plaat, zo ook bijv. het nummer Mother Messiah.

Bullet LaVolta — Little Tiny Pieces (van »The Gift«, 1989)
Bullet LaVolta — Mother Messiah (van »The Gift«, 1989)

Maar de hardcore punkrock-aspecten van vroege Bullet LaVolta zijn ook op »The Gift« nog volop aanwezig, zoals op het fantastische noisy Chalkdust of op Offkilter. Een nieuw aspect is de slow-burning dynamiek op het nummer Sneer (Blind to You).

Bullet LaVolta — Chalkdust (van »The Gift«, 1989)
Bullet LaVolta — Sneer (Blind To You) (van »The Gift«, 1989)

Een voorbeeld van de typische hard-ass punk attitude die nog steeds doorklinkt in de muziek is de titeltrack van »The Gift«, dat paradoxalerwijs tegelijkertijd de meest poppy track op de plaat is. De twee beste nummers van de plaat zijn het vervaarlijke, agressieve Birth of Death, waarvan ik hieronder een puike live-versie uit een show in Düsseldorf eind 1990 heb gelinkt, en het opruiende Underground Well (tevens live, zelfde show).

Bullet LaVolta — The Gift (titeltrack van »The Gift«, 1989)
Bullet LaVolta — Birth of Death (van »The Gift«, 1989)
Bullet LaVolta — Underground Well (van »The Gift«, 1989)

In 1990 tekent Bullet LaVolta voor de major RCA en brengt ondertussen de stopgap »Gimme Danger«-EP uit met twee nieuwe nummers (Every Hungry Rabbit en Transparent Man) en drie live tracks, waaronder een cover van nota bene Kiss. Die cover geeft al aan dat de sound meer richting hardrock gaat. Dat blijkt ook op het major label LP-debuut van een jaar later, dat Bullet LaVolta’s zwanenzang blijkt te zijn: »Swandive«. Zowel de EP als de LP kwamen in Europa overigens op indies uit: de EP op het onvolprezen Duitse Glitterhouse en de LP op de Duitse branche van Subpop.

»Swandive« werd geproduceerd door Dave Jerden, bekend van productiejobs voor Jane’s Addiction en Alice in Chains, die net een jaar tevoren hun overrompelende hardrock/grunge debuut-LP »Facelift« uit hadden gebracht. Hoewel mede door Dave Jerden’s inbreng de hardrock-kant van Bullet LaVolta op de nieuwe LP wordt benadrukt en de plaat duidelijk commerciëler klinkt dan zijn voorganger, verraadt de band daarmee geenszins haar hardcore-wortels. Dat komt ook vooral door de zang van Gipe, die onverminderd zijn gal spuwt. Niets van de stroperige grunge-sound die de alternative rock op dat moment in haar greep houdt. Tracks als Sunshine, Drag en Ceiling Life zijn ongetwijfeld catchy, maar de jachtigheid en Motörhead-compactheid van de songs onderscheidt Bullet LaVolta van de modieuze Black Sabbath infatuated grunge/hardrock-klas die op dat moment furore maakt.

Ironisch is ook dat »Swandive« op precies dezelfde dag uitkomt als Nirvana’s »Nevermind« en »Badmotorfinger« van Soundgarden. Ik kan me niet goed herinneren hoe de ontvangst van de plaat was, maar met de overstelpende aandacht voor »Nevermind« en de Seattle-scene was de kans sowieso klein dat het kwintet uit Boston nu eindelijk zou doorbreken. Niet lang na plaatrelease en een tour met Corrosion of Conformity en Prong gaf Bullet LaVolta, dat op dat moment alleen nog Gipe en gitarist Clay Tarver als originele leden in de gelederen had, de geest. »The Gift« is hun onbeminde meesterwerk.

Bullet LaVolta — Every Hungry Rabbit (van de »Gimme Danger«-EP, 1990)
Bullet LaVolta — Transparent Man (van de »Gimme Danger«-EP, 1990)
Bullet LaVolta — Sunshine (van »Swandive«, 1991)
Bullet LaVolta — Drag (van »Swandive«, 1991)
Bullet LaVolta — Ceiling Life (van »Swandive«, 1991)